РФ мора да сноси одговорност за културен геноцид

Националната комисија на Украина за УНЕСКО изразува решителен протест и најостро го осудува уште еден масовен ракетно-дронски напад на Руската Федерација врз Кијив во ноќта меѓу 23 и 24 мај 2026 година. Овој планиран чин на терор беше насочен против историското и културното јадро на украинската престолнина.

Руската Федерација систематски води војна не само против украинскиот народ, туку и против украинската култура, историската меморија и светското културно наследство.

Рускиот агресор свесно се обидува да го избрише украинскиот идентитет, што се потврдува со значителните уништувања и оштетувања на водечките институции од областа на културата, науката и образованието, меѓу кои:

• Национален уметнички музеј на Украина;
• Украински дом;
• Институт за литература именуван по „Т.Г. Шевченко“ при НАН на Украина и неговите уникатни книжни фондови;
• Кијивска опера (Кијивски општински академски театар за опера и балет);
• Национална музичка академија на Украина;
• Наставно-научен институт за јавна управа и државна служба при КНУ именуван по „Т.Г. Шевченко“;
• Национална филхармонија на Украина;
• Национална библиотека именувана по „Јарослав Мудри“;
• Мала опера во Кијив.

Апсолутен пример на варварство, кое ги преминува границите на човечкиот морал, беше разорниот напад врз Национален музеј „Чорнобил“. Руските терористи уништија непроценливи историски сведоштва и артефакти од најголемата техногена катастрофа на XX век, само еден месец по модернизацијата на музејот по повод 40-годишнината од трагедијата.

Посебниот цинизам на ова злосторство се состои во тоа што Русија го изврши кратко по усвојувањето, во април 2026 година, на одлуката на 224-та сесија на Извршниот совет на УНЕСКО „40 години од Чернобилската катастрофа: сеќавање и извлечени поуки“. Државата-терорист уште еднаш отворено му покажа на светот својот презир кон меѓународното право, човечката меморија и светските институции.

До денес Русија веќе уништила или оштетила 1.783 објекти на културното наследство и 2.540 објекти на културната инфраструктура низ цела Украина. Тоа не се колатерални последици од војната — тоа е свесна и системска државна политика на РФ, која ги има сите обележја на културен геноцид врз украинскиот народ.

Го повикуваме Генералниот директор на УНЕСКО, нејзините релевантни органи и државите-членки на Организацијата итно да ги активираат сите достапни меѓународни инструменти, строги механизми и процедури за принудување на РФ да го запре теророт. Држава што го уништува светското наследство нема право да биде дел од цивилизираните меѓународни институции. Како што покажува историјата, политиката на смирување на агресорите само ги охрабрува за нови злосторства, вклучително и против културата.

Ја повикуваме УНЕСКО:

• да даде јавна и принципиелна оценка за рускиот напад врз Кијив во ноќта на 24 мај 2026 година и неговите последици врз културната, образовната и научната сфера на Украина;
• да придонесе кон евидентирање и документирање на оштетувањата на културните и образовните објекти;
• да ги зајакне меѓународните механизми за заштита на украинското културно наследство и поддршка на погодените институции;
• да го разгледа прашањето за зајакнување на одговорноста на Руската Федерација за систематското уништување на културното наследство на Украина, кое има обележја на воени злосторства.

Русија ќе биде повикана на одговорност, а сите воени злосторници — од нарачателите во Кремљ до извршителите на терен — ќе понесат строга казна за нападот врз украинската и светската култура.